Używamy cookies i podobnych technologii m.in. w celach: świadczenia usług, reklamy, statystyk. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień Twojej przeglądarki oznacza, że będą one umieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. Pamiętaj, że zawsze możesz zmienić te ustawienia. Szczegóły znajdziesz w Polityce Prywatności.

O udzielenie zamówienia publicznego

05.06.2009

Odpowiada inż. Andrzej Warwas − specjalista w zakresie  kosztorysowania i rozliczania robót budowlanych oraz zamówień publicznych.

Jestem wspólnikiem spółki cywilnej i zajmuję się m.in. przygotowywaniem dokumentacji przetargowej.
Sprawa 1
 
Do SIWZ na „wykonanie ścieżek rowerowych” zamawiający dołączył załącznik „Doświadczenie zawodowe”, w którym jako przedmiot zamówienia uściślił – „wykonanie ścieżki rowerowej w mb”. Oferent w swojej działalności nie wykonywał tak sprecyzowanego zakresu robót, ale wykonywał „chodniki z kostki polbruk” z taką samą technologią robót jak dla „ścieżek rowerowych”, co zostało wykazane w załączniku do oferty wraz z dokumentami potwierdzającymi, że roboty zostały wykonane należycie.           
Czy w tym przypadku nie jest to naruszenie art. 22 pkt  2 ustawy – Prawa zamówień publicznych (Pzp) ze strony zamawiającego? Nadmieniam również, że jedynym kryterium wyboru oferty wg SIWZ była cena. Oferta została odrzucona przez zamawiającego z uzasadnieniem, że nie spełnia warunków SIWZ, ponieważ nie wykazano wykonywanych „ścieżek”, lecz wykazano wykonywane „chodniki”.
Czy jest to zgodne z art. 91 pkt 2 Pzp ze strony zamawiającego?
Sprawa 2
Ogłoszono przetarg ograniczony i do wniosku o dopuszczenie do udziału w przetargu znów dołączono załącznik „Doświadczenie zawodowe”, w którym jako przedmiot zamówienia zamawiający uściślił „wykonanie drogi wraz z chodnikami”. Oferent w swojej działalności tak sprecyzowanego zakresu robót nie wykonywał. Wykonywał natomiast parkingi dla samochodów ciężarowych i osobowych z drogami dojazdowymi do parkingów, z obowiązującą technologią jak dla „dróg”, co zostało uwidocznione w załączniku do Wniosku.
Wniosek o dopuszczenie do udziału w przetargu został odrzucony, bo nie wykazano „dróg wraz z chodnikami”, lecz wykazano „parkingi”, „chodniki” jako oddzielne pozycje w załączniku „Doświadczenie zawodowe” wraz z dokumentami potwierdzającymi, że roboty zostały wykonane należycie.
Czy nie jest to naruszenie art. 22 pkt 2 Pzp ze strony zamawiającego?
Czy w obu przypadkach oferent ma prawo skorzystania z art. 180 pkt 1 Pzp?
 
Przedstawione przykłady i  opisane w  nich problemy dotyczą zagadnień związanych z  określaniem warunków udziału w postępowaniu, oceną spełnienia tych warunków i  w  konsekwencji decyzją zamawiającego o  wykluczeniu wykonawcy i  odrzuceniu jego oferty.
Dlatego należy je rozpatrywać w  kontekście dwóch podstawowych zagadnień:
- prawidłowości dokonanej przez zamawiającego oceny ofert i  podjętej decyzji o  ich odrzuceniu,
- prawidłowości sformułowania przez zamawiającego warunków udziału w  postępowaniu.
Zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy z  29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych (Pzp) zamawiający opisuje w  Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia (SIWZ) warunki udziału w postępowaniu, sposób dokonywania oceny spełniania tych warunków oraz zamieszcza wykaz oświadczeń lub dokumentów, jakie mają dostarczyć wykonawcy w celu potwierdzenia spełniania warunków udziału w postępowaniu.
W  art. 22 ust. 1 ustawy zostały ustalone ogólne przesłanki, które powinni spełniać wykonawcy ubiegający się o  udzielenie zamówienia publicznego, w  tym wymóg posiadania niezbędnej wiedzy i  doświadczenia oraz dysponowania potencjałem technicznym i  osobami zdolnymi do wykonania zamówienia.
Sprecyzowanie warunków w  odniesieniu do konkretnego zamówienia należy do kompetencji i  obowiązków zamawiającego, w  ramach wyżej wspomnianych punktów SIWZ, przy czym musi być przestrzegana zasada, aby sposób określenia warunków nie utrudniał uczciwej konkurencji.
Zgodnie z  rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z 19 maja 2006 r. w sprawie rodzajów dokumentów, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy, oraz form, w jakich te dokumenty mogą być składane (Dz.U. Nr 87, poz. 605 z  późn. zm.), w celu potwierdzenia opisanego przez zamawiającego warunku posiadania przez wykonawcę niezbędnej wiedzy i doświadczenia zamawiający może żądać przedłożenia przez wykonawcę wykazu wykonanych robót budowlanych w okresie ostatnich pięciu lat przed dniem wszczęcia postępowania o udzielenie zamówienia, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy – w tym okresie, odpowiadających swoim rodzajem i wartością robotom budowlanym stanowiącym przedmiot zamówienia, z podaniem ich wartości oraz daty i miejsca wykonania oraz załączeniem dokumentów potwierdzających, że roboty te zostały wykonane należycie.
Na podstawie wyżej opisanych regulacji zamawiający w  SIWZ w  ramach określenia warunków udziału w  postępowaniu wymagają od wykonawców posiadania doświadczenia zawodowego, którego potwierdzeniem jest wykonanie robót odpowiadających swoim rodzajem i  wartością przedmiotowi zamówienia.
Zamawiający zgodnie z  treścią zapytania sprecyzował w  SIWZ, że robotami budowlanymi odpowiadającymi swoim rodzajem przedmiotowi zamówienia jest w  pierwszym przypadku „wykonanie ścieżek rowerowych”, a  w  drugim „wykonanie drogi wraz z  chodnikami”.
 Przy takim określeniu wymaganego doświadczenia, tj. wskazaniu konkretnych rodzajów obiektów budowlanych (ścieżki rowerowe i  droga wraz z  chodnikami), stosowaną zasadą, potwierdzoną w  orzecznictwie Krajowej Izby Odwoławczej, jest, że zamawiający, dokonując badania i  oceny ofert zgodnie z  postanowieniami SIWZ, sprawdza wykonanie przez wykonawcę dokładnie wskazanych robót – ścieżek rowerowych lub drogi wraz z  chodnikami.
W opisanej sytuacji zamawiający jest zobowiązany uznać za roboty potwierdzające posiadane przez wykonawcę doświadczenie wyłącznie roboty polegające na wykonaniu odpowiednio ścieżek rowerowych oraz drogi z  chodnikami, zwłaszcza że zgodnie z  Polską Klasyfikacją Obiektów Budowlanych (PKOB), a  także Wspólnym Słownikiem Zamówień (CPV) rozróżnia się tego rodzaju obiekty.
Wyciąg z  PKOB
2112 Ulice i drogi pozostałe Klasa obejmuje: Drogi na obszarach miejskich i zamiejskich, w tym: skrzyżowania, węzły komunikacyjne i parkingi, np.: drogi, ulice, aleje, ronda, drogi gruntowe, drogi boczne, drogi dojazdowe, drogi wiejskie i leśne, ścieżki dla pieszych, ścieżki rowerowe, ścieżki do jazdy konnej, drogi i strefy dla pieszych, wraz z: Instalacjami do oświetlenia dróg i sygnalizacji, nasypami, rowami, słupkami bezpieczeństwa, pod drogami i urządzeniami odwadniającymi drogi.
Wyciąg z  CPV
45233161-5 Roboty budowlane w zakresie ścieżek pieszych
45233162-2 Roboty budowlane w zakresie ścieżek rowerowych
45233222-1 Roboty budowlane w zakresie układania chodników i asfaltowania.
Ponieważ w  SIWZ zamawiający nie dopuścił innych rodzajów obiektów i  robót przy ocenie doświadczenia wykonawcy, brak jest podstaw do uznania chodników zamiast ścieżek rowerowych oraz parkingów zamiast dróg, nawet gdy odpowiadają pod względem technicznym, technologicznym i  organizacyjnym robotom wskazanym w  SIWZ.
Biorąc powyższe pod uwagę, uzasadnione jest wykluczenie wykonawcy, który nie spełnia określonych w  SIWZ warunków udziału w  postępowaniu (na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp) i  odrzucenie jego oferty (na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp).
Odrębnym zagadnieniem jest natomiast to, czy w  sposób prawidłowy, zgodny z  art. 22 ust. 2 Pzp, zamawiający sformułował w  SIWZ warunki udziału w  postępowaniu, w  tym przede wszystkim wymagania dotyczące wykazania doświadczenia w  wykonaniu robót odpowiadających rodzajem robotom budowlanym stanowiącym przedmiot zamówienia.
Dla wyjaśnienia tej kwestii właściwe jest przywołanie fragmentu jednego z  wyroków Krajowej Izby Odwoławczej (wyrok z dnia 23 lipca 2008 r., sygn. akt KIO/UZP 702/08), w  którym stwierdzono m.in., że:
Zamawiający ma prawo wymagać wykazania się wykonaniem robót m.in. „odpowiadających rodzajem robotom budowlanym stanowiącym przedmiot zamówienia”. Użyte w tym kontekście przez ustawodawcę słowo „rodzaj” nie pokrywa się znaczeniowo z pojęciami wskazanymi przez Odwołującego (którymi posługuje się Prawo budowlane i Polska Klasyfikacja Działalności). Zamawiający ma nie tylko prawo, ale i obowiązek tak określić warunki udziału, aby do udziału w postępowaniu dopuścić tylko takich wykonawców, którzy mają doświadczenie w realizacji robót podobnych do przedmiotu zamówienia. Wymagania Zamawiającego muszą być adekwatne do przedmiotu zamówienia – ani zbyt wysokie (utrudni to uczciwą konkurencję), ani zbyt niskie (przez selekcję przeszliby wykonawcy niezdolni do realizacji zamówienia). Zamawiający w sposobie określenia warunków udziału w postępowaniu nie jest związany przepisami ustaw szczegółowych (Prawa budowlanego czy innych), może nawet używać języka potocznego – przy zastrzeżeniu jednak, że warunek zostanie opisany w sposób czytelny, tj. jasny i jednoznacznie zrozumiały dla uczestników postępowania.
Biorąc powyższe pod uwagę, w  przypadku opisanych w  pytaniu postępowań można uznać, iż zamawiający zbyt rygorystycznie określił wymagania dotyczące doświadczenia wykonawców w  realizacji robót budowlanych.
Brak jest uzasadnienia do ograniczenia zakresu robót odpowiadających swoim rodzajem robotom objętym przedmiotem zamówienia wyłącznie do „ścieżki rowerowej” w  pierwszym przypadku oraz do „drogi wraz z  chodnikami” w  drugim przypadku.
Dla sprawdzenia doświadczenia wykonawców, potwierdzającego ich zdolność do wykonania przedmiotu zamówienia, celowe i  zgodne z  regulacjami ustawy Pzp i  rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 maja 2006 r. w sprawie rodzajów dokumentów, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy, oraz form, w jakich te dokumenty mogą być składane, jest wskazanie zbliżonych rodzajów obiektów o  konstrukcji i  technologii wykonania odpowiadających przedmiotowi zamówienia.
Znaczenie ma bowiem dla ww. potrzeb nie sama nazwa obiektu (ścieżka rowerowa, droga z  chodnikiem), ale ich charakterystyka techniczna.
Dlatego też wykonawcy ubiegający się o  zamówienie, którzy nie mogą wykazać się wykonaniem obiektów o  ściśle określonej nazwie, ale wykonywali roboty budowlane o  bardzo zbliżonych parametrach technicznych, konstrukcji, technologii i  organizacji robót, mogą zgodnie z  przepisami ustawy Pzp wystąpić do zamawiającego o  wyjaśnienie treści SIWZ w  części dotyczącej warunków udziału w  postępowaniu lub złożyć protest.
W  podsumowaniu opinii dotyczącej przedstawionych w  pytaniach problemów należy podkreślić, że w  przypadku naruszenia przez zamawiającego przepisów art. 22 ust. 2 ustawy – Prawo zamówień publicznych przez ustalenie w  SIWZ warunków udziału w  postępowaniu i  zasad oceny ich spełnienia w  sposób utrudniający uczciwą konkurencję, wykonawca ma „prawo skorzystania z art. 180 pkt 1 ustawy”.
Protest może dotyczyć jednak postanowień SIWZ, a nie, jak podnoszono w  pytaniach, czynności zamawiającego polegającej na odrzuceniu oferty wykonawcy.
 
 

www.piib.org.pl

www.kreatorbudownictwaroku.pl

www.izbudujemy.pl

Kanał na YouTube